KLESZCZE

Są to pasożyty, które żywią się krwią swoich ofiar. W Polsce występuje około 21 gatunków kleszczy (rodzina Ixodes). Trzy spośród nich: kleszcz pospolity (Ixodes ricinus), kleszcz psi (Rhipicephalus sanguines) i kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus) stanowią największe zagrożenie dla ludzi i zwierząt domowych.

BIOLOGIA PASOŻYTA /ŚRODOWISKO BYTOWANIA Naturalnym siedliskiem kleszczy są lasy, pastwiska i łąki. Te niewielkich rozmiarów roztocza atakują ludzi i zwierzęta tylko w celu pobrania pokarmu, co  pozwala  im  na przekształcenie się w kolejne stadia rozwojowe lub złożenie jaj przez samicę. Ponieważ ślina kleszczy posiada właściwości znieczulające ukąszenia na ogół nie zostają zauważone. Kleszcze u zwierząt najczęściej przyczepiają się na grzbiecie, głowie, szyi, pod pachami oraz w pachwinach. Preferują miejsca, gdzie skóra jest delikatna.

Kleszcze przechodzą 3 stadia rozwojowe (larwa, nimfa, osobnik dojrzały), a w każdym tylko raz przyjmują pokarm. Najedzony i syty kleszcz odpada od swojego żywiciela i nie szuka kolejnej ofiary. Cykl rozwojowy pasożytów przebiega wyłącznie w środowisku zewnętrznym i trwa nawet do 3  lat.  Są odporne na długotrwały  brak pokarmu  i niekorzystne warunki środowiskowe. W przeciwieństwie do pcheł kleszcze  nie rozwijają się w  środowisku  domowym człowieka.

Kleszcze przenoszą więcej chorób niż jakiekolwiek inne stawonogi (z wyjątkiem komarów). Coraz częściej u ludzi i zwierząt pojawiają się zakażenia nowymi, dotychczas nie notowanymi na danym terenie gatunkami patogenów (bakterie, wirusy, pierwotniaki) przenoszonymi przez te pasożyty. Migrujące ptaki rozprzestrzeniają kleszcze na odległość tysięcy kilometrów i najprawdopodobniej  właśnie  w  taki  sposób  pojawiają się  nowe ogniska choroby. Co więcej, w organizmie pojedynczego kleszcza może występować kilku drobnoustrojów chorobotwórczych. W takich przypadkach istnieje duże ryzyko równoczesnego zakażenia kilkoma chorobami np. babeszjozą i boreliozą lub anaplazmozą na skutek tylko jednego ukłucia kleszcza.

NASTĘPSTWA INWAZJI

    ■ babeszjoza ■ anaplazmoza (erlichioza) ■ hepatozoonoza ■ borelioza (choroba z Lyme) ■ porażenie pokleszczowe, tularemia i wiele innych chorób.

JAK ZARAŻA SIĘ CZŁOWIEK? Człowiek może być atakowany przez wiele gatunków kleszczy, gdyż pasożyty te nie wykazują swoistości gatunkowej. Dzieci są szczególnie narażone na niebezpieczeństwo, ponieważ kleszcze najczęściej występują na wysokości 1,5 metra nad ziemią bytując w krzakach, zaroślach, trawie.